Ankthi është një reagim normal i trupit ndaj rrezikut ose pasigurisë. Para një provimi, një interviste pune apo një bisede të vështirë, pak tension na ndihmon të përqendrohemi. Problemi fillon kur ky alarm ndizet shpesh, fort dhe pa një arsye të qartë — dhe kur nuk fiket më.

Si shfaqet ankthi

Ankthi nuk është vetëm "shqetësim në kokë". Ai prek mendimet, trupin dhe sjelljen:

  • Në mendje: shqetësim i vazhdueshëm, mendime që përsëriten, vështirësi në përqendrim, ndjesia se diçka e keqe do të ndodhë.
  • Në trup: rrahje të shpejta zemre, tension në muskuj, frymëmarrje e cekët, dridhje, djersitje, probleme me stomakun ose me gjumin.
  • Në sjellje: shmangie e situatave, kontroll i tepërt, vështirësi për t'u qetësuar ose për të marrë vendime.

Disa persona përjetojnë sulme paniku: valë të papritura frike intensive, me zemër që rreh fort, marramendje dhe ndjesinë e humbjes së kontrollit. Edhe pse janë shumë të frikshme, sulmet e panikut nuk janë të rrezikshme për jetën dhe mund të trajtohen me sukses.

Kur ankthi bëhet problem

Ankthi bëhet çrregullim kur është i tepërt në krahasim me situatën, zgjat me javë apo muaj dhe ndikon në punë, në marrëdhënie ose në jetën e përditshme. Format më të zakonshme janë ankthi i përgjithësuar, çrregullimi i panikut, ankthi social dhe fobitë specifike. Vetëm një vlerësim profesional mund të tregojë se çfarë po ndodh në rastin tuaj.

Çfarë mund të bëni vetë

  • Mbani një ritëm të rregullt gjumi dhe lëvizni çdo ditë, edhe me një shëtitje të shkurtër.
  • Kufizoni kafenë, alkoolin dhe nikotinën, sepse mund ta përforcojnë ankthin.
  • Provoni frymëmarrje të ngadaltë: thithni për 4 sekonda, nxirrni për 6 sekonda, për disa minuta.
  • Mos i shmangni gjithmonë situatat që ju shqetësojnë — shmangia e mban ankthin gjallë.
  • Flisni me dikë që i besoni.

Kur të kërkoni ndihmë profesionale

Është koha të flisni me një specialist nëse ankthi zgjat më shumë se disa javë, nëse ju pengon të punoni, të flini ose të shoqëroheni, ose nëse keni filluar të shmangni gjithnjë e më shumë gjëra. Ankthi është ndër vështirësitë psikike që trajtohen më mirë: psikoterapia, veçanërisht terapia kognitive-bihejviorale (CBT), është shumë efektive, dhe kur nevojitet, mund të ndihmojë edhe trajtimi medikamentoz.

Në Serafeim Care, psikiatrit dhe psikologët tanë fillojnë me një vlerësim të kujdesshëm dhe ndërtojnë një plan të përshtatur për ju — në klinikë në Tiranë ose online, në shqip, anglisht, gjermanisht ose greqisht. Mësoni më shumë për trajtimin e ankthit.

Nëse keni mendime për të dëmtuar veten ose ndiheni në rrezik, telefononi menjëherë 127 ose 112, ose shkoni në urgjencën më të afërt.

Artikujt kanë karakter informues dhe edukativ dhe nuk zëvendësojnë konsultën profesionale. Nëse simptomat po ndikojnë në jetën tuaj të përditshme, mund të kontaktoni Serafeim Care për konsultë psikiatrike ose psikoterapi në Tiranë ose online.

Ekipi i Serafeim Care

Psikiatri & psikoterapi në Tiranë dhe online.